Itsinda ryiza n'ikoreshwa rya proteine y'umubiri
Jun 18, 2025
Inyama y’umubiri, nk’iporoteyine y’agaciro kanini, irabereye cane cane abana b’inzoya, abageze mu zabukuru, abakinnyi, n’abakinnyi b’imbere y’igihe - n’inyuma y’aho baba.
Inzoya
Amata y’ibitoke ni vyo bifungurwa vyiza vy’inzoya. Igice ca mbere c’amaproteine y’ibere ni poroteyine y’ibere, ikurikirwa n’ivyo bita cenine. Mu mata y’umuntu, igipimo c’amaproteine y’umunyu n’igiti c’umukaraba ni nk’ibice 6:4; mu mata y'inka, igipimo ni ibihushanye n'ivyo, nk'ibice 2:8. Kubera ko poroteyine y’umubiri w’ingurube ikora igihimba c’umubiri gitoya kandi kiyoroshe mu nda, bikaba bituma kinywana bitagoranye, kandi aside yayo y’aside amino isa cane n’iyiboneka mu bana b’inzoya, ishobora gukoreshwa neza n’abana bato. Ku bw’ivyo, -lactalbumin akenshi yongerwa ku nzira y’uruyoya kugira ngo izane ivy’amata y’abantu hafi y’ivyo amata y’umuntu. Ivyo bituma poroteyine y’imbere mu mubiri ishobora gutuma umuntu ashobora kubaho kandi bigatuma abana bato bashobora gukura no gutera imbere.
Abantu b'abahanga
Kubera ko amaproteine matabolisme iruta anabolisme mu bageze mu zabukuru, irakunda kuba uburinganire bw’amaproteine. Ikindi kandi, ivyo barya ku musi ku musi ni bike, kandi igipimo c’ugufungura, gufata, n’ibipimo vy’ikoreshwa biragabanywa, ivyo bikaba bituma iyo nzira y’uburinganire irushiriza. Uwo mubare mubi uratera ingorane mu kuguma ufise inkomezi z’imitsi n’ubudahangarwa bw’umubiri. Ku bw’ivyo, ni vyiza ko umuntu yongererako poroteyine y’agaciro kanini - uburyo bwo gufata neza, bukanywa, kandi bukoreshwa. Inyama y’umubiri ni poroteyine y’agaciro kanini ifise agaciro kanini k’ingaburo n’ugufungura vyoroshe n’ugufata. Ikindi kandi, proteine y’umubiri ni nyinshi cane nk’imiti yitwa immunoglobulines na lactoglobulines, ivyo bikaba bishobora gutuma umubiri ugira ubudahangarwa no gutuma umubiri ugira ubushobozi bwo gukora neza mu basaza. Ivyokurya na vyo nyene ni isoko ryiza ry’ivyuma bita calcium. Ibintu bimwebimwe vy’amaproteine y’umubiri bitanga 500-800 mg ya calcium ku metero 100, ivyo bikaba bifasha kubungabunga amagara y’amagufa mu bageze mu zabukuru no kugabanya ingorane zo gutakaza amagufa n’imivune.
Abakinnyi
Imyimenyerezo ntiyikoresha gusa inguvu nyinshi ariko kandi iratuma poroteyine irushiriza gukomera, ivyo bikaba bishobora gutuma habaho uburinganire bw’amaproteine. Ku bw’ivyo, birahambaye ko umuntu aronka poroteyine, cane cane poroteyine y’agaciro kanini. Nk’akarorero, kwongera poroteyine y’umubiri w’umubiri w’umubiri w’umubiri w’umubiri w’umubiri w’umubiri w’umubiri w’umubiri uragira uruhara runini mu kwuzuza poroteyine yatakaye mu gihe c’imyimenyerezo, mu gutuma imitsi igira inkomezi, igatuma habaho ugukora hemoglobine, no kugabanya urushe. Kubera ko poroteyine y’umubiri w’umuntu ifise amashami y’amashami - karayini, irashobora gutuma umuntu agira poroteyine y’imitsi, ivyo bikaba bituma ibereye cane abakinnyi n’abakunda kwinonora imitsi.
Abarwayi n'inyuma y'ugukorwa
Inyuma y’ugukomeretswa n’ugubagwa, abarwayi bararushiriza gutera imbere mu bijanye n’ugukunda kwa poroteyine, ukugabanya ivyipfuzo, n’ukugabanya ubushobozi bwo gufata ibiribwa n’ugufata, ivyo bikaba bishobora gutuma habaho uburinganire butari bwiza mu guhindura poroteyine. Ku bw’ivyo, gushiramwo poroteyine y’uburemere bwinshi imbere n’inyuma y’ugubagwa birashobora gufasha gukingira ingorane inyuma y’ugubagwa no gutuma ibikomere bikira. Ifu y’amaproteine, n’igipimo cayo co gufata n’agaciro kayo, ni ihitamwo ryiza.
